Mô hình Canvas là gì? Hướng dẫn từ cơ bản tới nâng cao và cách thức xây dựng kế hoạch kinh doanh hiệu quả

0
34

Mô hình Canvas là một khung chiến lược đồ hoạ, giúp thể hiện và hệ thống thông tin. Mục tiêu của mô hình Canvas là định hướng, triển khai kế hoạch kinh doanh nhằm đạt được sự ổn định và phát triển về tài chính.

Mo-hinh-canvas-3d
Mô hình Canvas 3D

Nếu bạn đang trên con đường khởi nghiệp, hoặc chớm hình thành ý tưởng kinh doanh, mô hình Canvas là một công cụ hữu hiệu giúp bạn hệ thống mọi thông tin mà mình đang sở hữu.

Mô hình Canvas cũng đưa ra những kế hoạch thực hiện có tầm nhìn về quá trình đưa sản phẩm ra thị trường và dòng tiền của doanh nghiệp. Mô hình Canvas cùng phương pháp luận đã được ứng dụng và kiểm chứng tại ít nhất 45 quốc gia trên toàn thế giới.

Xây dựng mô hình Canvas không khó, hãy tự tin vào bản thân, bài viết phi lợi nhuận này sẽ giúp bạn. Hãy tìm hiểu kỹ từng giai đoạn, đừng vội vàng.

Câu chuyện hình thành mô hình Canvas

“Business Model Canvas” được dịch sang tiếng Việt là “Khung mô hình kinh doanh”, thường được gọi tắt là Mô hình Canvas.

Mo-hinh-canvas
Mô hình Canvas

Mô hình Canvas được phát triển bởi Tiến sĩ Alexander Osterwalder, một chuyên gia cố vấn doanh nghiệp người Thuỵ sĩ, cùng Giáo sư Yves Pigneur, là người giảng dạy hệ thống thông tin quản trị, Đại học Lausanne.

Hai nhà sáng lập mô hình Canvas đã tập hợp và nghiên cứu, xây dựng mô hình này từ cuối thập niên 2000. Họ đã thử nghiệm và tìm kiếm ra chín hạng mục mà bất kỳ doanh nghiệp nào cũng cần có, giúp tạo thành một kế hoạch kinh doanh hiệu quả.

09 danh mục của mô hình Canvas

1. Customer segments (Phân khúc khách hàng mục tiêu) – CS

Là phạm vi thị trường/tệp khách hàng mà doanh nghiệp hướng tới cung cấp sản phẩm/ dịch vụ. 

Phân khúc thị trường mục tiêu được Tiến sĩ Alexander Osterwalder và cộng sự đã phân chia làm 05 thị trường nhỏ bao gồm:

  1. Thị trường phổ quát
  2. Thị trường hỗn hợp
  3. Thị trường đa dạng phân khúc (kinh doanh nhiều chủng loại sản phẩm)
  4. Thị trường đa dạng tệp khách hàng (kinh doanh nhiều sản phẩm)
  5. Thị trường ngách

Sau khi xác định được thị trường mục tiêu, doanh nghiệp cần xây dựng chân dung khách hàng tiềm năng, bao gồm hai đặc điểm: hành vi và nhân khẩu học. Xây dựng chân dung khách hàng mục tiêu cung cấp thông tin rõ ràng cho doanh nghiệp và toàn đội ngũ.

2. Value Propositions (Tuyên bố giá trị) – VP

Tuyên bố giá trị là lý do thuyết phục khách hàng chi trả để mua sản phẩm của doanh nghiệp. Có 11 tuyên bố giá trị mà mỗi sản phẩm/ dịch vụ có thể hướng tới như sau:

  1. Thiết kế đẹp
  2. Sản phẩm/ dịch vụ mới hoàn toàn
  3. Hiệu quả khi sử dụng sản phẩm/dịch vụ
  4. Cá nhân hoá cho từng nhu cầu cụ thể
  5. Thương hiệu/ tài sản thương hiệu
  6. Tối ưu chi phí sản xuất
  7. Giá bán
  8. Hạn chế rủi ro
  9. Hỗ trợ tốt cho công việc (giai đoạn thực hiện dự án/ sản phẩm) của người chi trả
  10. Thuận tiện (dễ tiếp cận và mua sản phẩm/dịch vụ)
  11. Nhanh chóng (đáp ứng nhu cầu sở hữu sản phẩm/ dịch vụ với thời gian nhanh nhất)

3. Channels (Kênh phân phối) – CH

Những cách thức giúp phổ biến sản phẩm từ nơi sản xuất tới tay người tiêu dùng.

Có hai cách thức phân phối trực tiếp và phân phối gián tiếp, do doanh nghiệp tự xây dựng trong chiến lược phân phối, nó cũng có thể là những kênh phân phối của đối tác.

4. Customer Relationships (Mối quan hệ với khách hàng) – CR

Là kết quả của quá trình kinh doanh mà doanh nghiệp muốn xây dựng với khách hàng. Có những cách xây dựng mối quan hệ với khách hàng như sau.

  • Xây dựng cộng đồng trung thành (ví dụ: Starbucks)
  • Đóng góp sáng tạo cùng với doanh nghiệp (ví dụ: Youtube)
  • Tự phục vụ (ví dụ: Zoom)
  • Khách hàng thường xuyên (ví dụ: Con cưng)
  • Khách hàng VIP, hỗ trợ riêng (ví dụ: thẻ vàng Vietnam Airline)

5. Revenue Streams (Luồng doanh thu) – RS

Là dòng tiền của doanh nghiệp. Có 6 phương pháp tạo nên luồng doanh thu liên tục:

  1. Nhượng quyền
  2. Thuê bao theo thời gian
  3. Phí sử dụng một lần
  4. Bán tài sản
  5. Cho thuê quảng cáo
  6. Môi giới (chiết khấu)

6. Key Activities (Hoạt động chính) – KA

Là những hạng mục công việc mà doanh nghiệp phải triển khai để đảm bảo sự thành công của mô hình Canvas, nó được hệ thống gồm 3 yếu tố sau:

  1. Nền tảng kinh doanh
  2. Hoạt động sản xuất
  3. Các chính sách triển khai

7. Key Resources (Nguồn tài nguyên chính) – KR

Là nền tảng giúp doanh nghiệp đảm bảo kế hoạch kinh doanh được thực hiện, nó được phân loại với bốn yếu tố chính:

  1. Tài chính
  2. Con người
  3. Tri thức
  4. Cơ sở vật chất

8. Key Partnerships (Đối tác chính) – KP

Là mối quan hệ giữa đối tác và doanh nghiệp, có 4 cách thức quan hệ đối tác như sau:

  1. Liên minh chiến lược
  2. Hợp tác cùng phát triển
  3. Liên doanh
  4. Quan hệ nhà sản xuất với nhà cung cấp nguyên liệu

9. Cost structure (Cơ cấu chi phí) – CS

Là số tiền chi trả để vận hành doanh nghiệp, cơ cấu chi phí sẽ quyết định tới định giá sản phẩm/ dịch vụ. Có hai phương pháp định giá:

  • Định giá theo giá trị sản phẩm/ dịch vụ
  • Định giá theo chi phí sản xuất

Cơ cấu chi phí có thể bị ảnh hưởng bởi những yếu tố sau:

  • Chi phí cố định (là chi phí không thể thay đổi trong quá trình sản xuất)
  • Chi phí dao động (tỷ lệ với khối lượng sản phẩm được sản xuất)
  • Quy mô sản xuất (nâng cao sản lượng sẽ giảm giá bán)
  • Phạm vi hoạt động (một hệ thống có sẵn hỗ trợ một sản phẩm mới)

Ba điểm mạnh của mô hình Canvas

Mô hình Canvas đang dần trở lên phổ biến trong cộng đồng kinh doanh Việt Nam và Thế giới, về cơ bản, theo Vũ, mô hình Canvas có ba điểm mạnh:

1. Tập trung: những kế hoạch kinh doanh truyền thống thường rất dài, mô hình Canvas giúp loại bỏ những nội dung không cần thiết và tập trung vào những nội dung quan trọng.

2. Linh hoạt: việc điều chỉnh và thử nghiệm kế hoạch trên mô hình Canvas rất dễ dàng vì nó chỉ nằm trên một trang giấy.

3. Minh bạch: mô hình Canvas cung cấp góc nhìn toàn cảnh kế hoạch kinh doanh cho nhóm thực hiện, các thành viên có thời gian thảo luận, chia sẻ thẳng thắn về tầm nhìn và ý tưởng khi tất cả trình bày trên một trang giấy. Điều này giúp mọi thành viên có thể hiểu chính xác suy nghĩ của nhau.

Chuẩn bị trước khi xây dựng mô hình Canvas

Nếu bạn là một người lần đầu tiên làm việc với mô hình Canvas, Vũ khuyên các bạn nên in ấn mô hình này, khổ giấy hiệu quả là khổ A3.

Hãy in ít nhất 10 tờ, bạn cần phát triển mô hình liên tục. Ngoài ra bạn cũng có thể vẽ mô hình Canvas lên bảng mica.

Theo kinh nghiệm cá nhân, Vũ khuyên các bạn nên in ra giấy, chuẩn bị sẵn bút mực, bút chì, bút ghi nhớ, giấy note.

Mo-hinh-canvas
Vật dụng cần chuẩn bị trước khi thực hành mô hình Canvas

Đọc thêm:

Cách các nhà tiếp thị đang điều hướng Q4: Dữ liệu về lưu lượng truy cập, khách hàng tiềm năng và email từ hơn 150 nghìn thương hiệu

Cách thiết kế tờ rơi cơ bản cho công ty, doanh nghiệp

Rate this post

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here